حىّ قيّوم هم نسبت به اين مخلوق حىّ قائم خود ، محيط و مستولى و مسلّط و در عين حال معشوق است . پس اين نسبت ، مشتمل بر دو جهت است : جهتى شريف كه همان قهر و غلبه و معشوقيّت طرف عالى است ، و جهتى خسيس كه عشق و ذلّ و مقهوريّت طرف سافل است ، و بر اين مبنا و بر طبق اين سنّت اجزاى عالم هستى ، اعم از مجرّد و مادّى ، هر يك متناسب با مرتبه و استعداد خود ، پس از ديگرى پا به عرصه وجود گذاشت و بر همين نظم و نسق تا بىنهايت الى ما شاء اللّه ، ادامه خواهد يافت . و آن اوّلين نسبت بين ذات حق و صادر اوّل ، كه مبتنى بر تناسب و تلائم بود ، به همهء نسبتهاى بين اجزاى هستى سرايت كرد و نظامى مبتنى بر همگرايى و ازدواج در همهء قسمتها پديد آمد . « 1 »

--> ( 1 ) و نيز ر . ك ، مبحث ازدواج عالم هستى ، در همين رساله .